Uznając to ich prawo, którego przestrzegania domagali się na spotkaniach ze Stanisławem Pawlakiem – senator wykorzystał swe parlamentarne narzędzie, które nie raz okazywało się skuteczne. Zastosował interwencję w sprawie potrzeby pilnych zmian legislacyjnych dotyczących funkcjonowania instalacji przetwarzania bioodpadów oraz przeciwdziałania uciążliwościom odorowym.
Z datą 19 maja nadeszła odpowiedź z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, która – cytowana poniżej – może być swoistą instrukcją postepowania gospodarzy terenu i zamieszkujących tam osób. Resort klimatu i środowiska potwierdza trwające prace nad ustawowymi rozwiązaniami dotyczącymi uciążliwości zapachowych. Senator uważa, że to ważny krok, ale mieszkańcy oczekują już efektów konkretnych i skutecznych działań. S. Pawlak obiecuje, że w dalszym ciągu będzie monitorował tę sprawę.
A oto nadesłana odpowiedź:
„(…) Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1 określają obowiązki i wymagania w zakresie gospodarowania odpadami. Ma to na celu ograniczenie występowania zagrożeń, które może powodować gospodarka odpadami. Jednocześnie jedną z podstawowych zasad dotyczących zbierania odpadów jest konieczność uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach). W związku z tym, każdy kto chce rozpocząć działalność polegającą na zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów w pierwszej kolejności ma obowiązek uzyskania zezwolenia w ww. zakresie.
Wymagania administracyjne dla podmiotów przetwarzających bioodpady
Przepisy ustawy o odpadach określają wymagania, które muszą być spełnione i zawarte we wniosku o zezwolenie na przetwarzanie. Organ ochrony środowiska weryfikuje wniosek pod kątem spełnienia wymagań ustawy o odpadach, a w kolejnym kroku wydaje decyzję administracyjną (zezwolenie) wskazując w niej niezbędne wymogi do prowadzenia działalności – co ma na celu minimalizowanie negatywnego wpływu na ludzi i środowisko.
W myśl art. 25 ust. 1 ustawy o odpadach magazynowanie odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady, w tym zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów2.
Rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów w § 12 ust. 1 określa warunki magazynowania odpadów mogących powodować uciążliwości zapachowe na nieruchomościach, stanowiących:
- zmieszane odpady komunalne magazynowane w ramach ich zbierania lub przetwarzania,
- odpady pochodzące z przetworzenia odpadów komunalnych, w tym frakcję podsitową z procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów,
- odpady ulegające biodegradacji.
W tym przypadku stosuje się dodatkowe wymagania, tj. odpady powodujące uciążliwości odorowe magazynuje się wyłącznie w obiektach zamkniętych wyposażonych co najmniej w systemy wentylacyjne oraz urządzenia wentylacyjne ograniczające w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza, a także ograniczające ewentualne uciążliwości zapachowe np. bramy szybkobieżne.
Obowiązek ten jednak nie jest bezwzględny – możliwe jest magazynowanie odpadów powodujących uciążliwości odorowe poza obiektami z ww. wymaganiami, w szczelnych pojemnikach, kontenerach lub zbiornikach, przy spełnieniu przynajmniej jednego z dwóch wskazanych wymagań, tj.:
- zapewnione zostanie spełnienie jednego z wymagań dla obiektów przeznaczonych do magazynowania odpadów, powodujących uciążliwości odorowe, czyli wyposażenie w systemy wentylacyjne oraz urządzenia wentylacyjne, ograniczające w szczególności przedostawanie się pyłów do powietrza, a także ograniczające ewentualne uciążliwości zapachowe, albo
- czas magazynowania odpadów nie przekracza 7 dni.
Lokalizacja podmiotów przetwarzających ioodpady
Odnosząc się do postulatu lokalizacji przedsięwzięć oddziałujących zapachowo jednym ze skutecznych instrumentów prawnych, ograniczającym lokalizowanie uciążliwych przedsięwzięć w bliskiej odległości zabudowań mieszkalnych, jest kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy. W celu minimalizacji negatywnych skutków planowanych przedsięwzięć możliwe jest wprowadzenie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zapisu o zakazie lokalizacji inwestycji, generujących uciążliwości zapachowe na danym terenie w gminie. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym3 każda gmina do 31 sierpnia 2026 r. ma obowiązek przygotować i uchwalić plan ogólny gminy. Jest to nowy, nadrzędny akt prawa miejscowego, zastępujący studium.
Procedowane zmiany legislacyjne
W zakresie podejmowanych inicjatyw legislacyjnych informuję, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska obecnie prowadzi proces legislacyjny projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (UD224).
Przedmiotem regulacji ustawy z dnia 3 października 2008 r. i prac legislacyjnych są zagadnienia proceduralne i merytoryczne, odnoszące się do wszystkich branż i dziedzin działalności uznawanej za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach cechują się dużą transparentnością, a możliwość wypowiedzenia się przez ogół społeczeństwa bez wykazywania interesu prawnego jest jedną z cech wyróżniającą je spośród innych postępowań administracyjnych.
W celu wzmocnienia tych działań w ww. projekcie wprowadza się m.in. przepis umożliwiający organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydłużenie terminu na składanie uwag i wniosków4. Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie5, dalej u.o.o.ś., inwestorzy zobowiązani są do przedłożenia informacji zarówno o zasięgu oddziaływań, jak i rodzaju emisji substancji do powietrza. Organ prowadzący przeprowadza analizę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, biorąc pod uwagę również wspomnianą emisję i nakłada odpowiednie warunki realizacji przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym rozwiązania minimalizujące negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia.
Generalna Dyrekcja Ochrony i regionalni dyrektorzy ochrony środowiska zgodnie z art. 76 u.o.o.ś. mają możliwość m.in. wystąpienia, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uprawnienia kontrolne funkcjonujących instalacji przysługują Inspekcji Ochrony Środowiska zgodnie z przepisami ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska6.
Resort klimatu i środowiska mając na uwadze problematykę uciążliwości zapachowej stale podejmuje działania mające na celu wypracowanie narzędzi ograniczających to zjawisko. Określenie jednoznacznych kryteriów uciążliwości zapachowej jest niezwykle trudne, jednak nie ulega wątpliwości, że odory mogą mieć negatywny wpływ na ludzkie zdrowie.
W grudniu 2025 r. opublikowane zostało opracowanie eksperckie "Analiza rozwiązań prawnych i określenie poziomów emisji zapachowej dla wybranych gałęzi przemysłu i przedsięwzięć, mogących powodować uciążliwości zapachowe”. Pozyskane materiały eksperckie stanowią podstawę do trwających w Ministerstwie Klimatu i Środowiska prac nad przygotowaniem projektu ustawy regulującej zjawisko uciążliwości zapachowej oraz wniosku o wpisanie projektu ustawy do wykazu prac Rady Ministrów wraz z oceną wpływu regulacji.
Mechanizmy kontroli i nadzór nad funkcjonowaniem instalacji
Istotnym elementem nadzoru systemu są obowiązkowe kontrole, dotyczące rozpoczęcia działalności w zakresie gospodarki odpadami. Przepisy ustawy o odpadach wskazują na obowiązek przeprowadzenia kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ) przed wydaniem przez organ ochrony środowiska zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów (art. 41a ustawy o odpadach).
Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska, m.in. w zakresie przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu,częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska.
Organy Inspekcji Ochrony Środowiska kontrolują przestrzeganie decyzji wydanych przez właściwe organy ochrony środowiska dotyczących warunków gospodarowania odpadami przez posiadacza odpadów. Odbywa się to zarówno w ramach tzw. kontroli planowych, jak i interwencyjnych. Uprawnienia kontrolne w zakresie obowiązków i uprawnień nadanych w decyzjach administracyjnych mają również organy administracji, które te decyzje wydały.
–––––––––––––––––––
1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U. poz. 1742).
3. Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1688).
4. Art. 33 ust. 3. organ właściwy do wydania decyzji może ze względu na:
1) przypadający okres od 1 lipca do 31 sierpnia w roku oraz dni ustawowo wolne od pracy, mogące ograniczyć możliwość odpowiedniego zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy, jej analizą i sformułowaniem uwag i wniosków,
2) przypadki, o których mowa w art. 218 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zakresie postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego -wskazać dłuższy niż określony w ust. 1 pkt 7 termin, nie więcej niż 60 dni, a w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub ponownej oceny oddziaływania na środowisko nie więcej niż 45 dni.
5. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.).
6. Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 425).”.
Odpowiedź podpisał Krzysztof Bolesta – sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Opr. nim, 30 maja 2026 r.