Sama debata wokół tego projektu już przyniosła realne zmiany. To po pierwsze, wzrost świadomości problemu. Główny inspektor pracy poinformował, że kilkakrotnie wzrosła liczba skarg dotyczących umów śmieciowych, do PIP napływają zgłoszenia potrzeby ich przekształcenia w umowy o pracę. To znak, że wzrosła świadomość wśród pracowników – że w tym, czego doświadczają, coś jest nie tak, że mają prawo do stabilnej pracy i że jest instytucja, która pomaga to prawo egzekwować, a państwo stoi na straży ich praw.
Praca nad projektem wywołała też działania po stronie pracodawców – w ciągu ostatnich kilku miesięcy wielokrotnie można było przeczytać nagłówki w mediach, że firmy i przedsiębiorcy przeprowadzają u siebie audyty dotyczące przestrzegania prawa pracy i sami dokonują korekt – sięgają po specjalistów, ekspertów od HR-u, żeby wyprostować to, co mogło wymagać wyprostowania i mieć pewność, że działają zgodnie z obowiązującym prawem. A to wszystko dzieje się jeszcze zanim nowa ustawa weszła w życie. Więc efekt społeczny już jest, a po wejściu w życie oczywiście będzie znacznie większy, bo ta ustawa to oprócz wyposażenia Państwowej Inspekcji Pracy w nowe uprawnienia, także wprowadzenie jej w XXI wiek – kontrole zdalne, wymiana danych, cyfryzacja, rozbudowa etatów.
Ja nie przestanę walczyć o bezpieczeństwo pracowników i uczciwy rynek pracy, nie przestanę walczyć ze śmieciówkami. Ale jeśli będzie prezydenckie weto, to Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie mogła aż tak skutecznie, jak dzięki tej ustawie, przeciwdziałać umowom śmieciowym. Pracownicy nie zyskają dodatkowej ochrony i dodatkowego wsparcia wynikającego z ustawy. Nie będzie dodatkowych etatów w Państwowej Inspekcji Pracy. Nie będzie możliwości wymiany danych pomiędzy instytucjami. Ale nie chcę wyprzedzać rzeczywistości. Poczekajmy na decyzję prezydenta, który ma jeszcze nieco czasu na jej podjęcie. Tak jak powiedziałam: to jest jego decyzja i jego odpowiedzialność.
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
Rzeczpospolita, 23 marca 2026 r.